خطرناک ترین سیارات: معرفی 15 سیاره ترسناک و مرگبار در کیهان

خطرناک ترین سیارات شامل دنیاهایی هستند که دماهای باورنکردنی، فشار جوی کشنده و شرایط غیرقابل تحمل، آن‌ها را به مرگبارترین نقاط شناخته‌شده کیهان تبدیل کرده است. در این مقاله از نجوافکت با 15 مورد از سیاره های ترسناک آشنا می‌شویم که از دید ستاره‌شناسی، هیچ شانسی برای حیات ندارند.

خطرناک ترین سیارات جهان چگونه شناسایی می شوند؟

برای شناسایی خطرناک ترین سیارات، دانشمندان ستاره‌شناسی فاکتورهای مختلفی مثل دمای سطحی، فشار اتمسفر (جو)، ترکیبات شیمیایی، میزان گرانش و فاصله سیاره از ستاره میزبان را بررسی می‌کنند. بسیاری از این دنیاها در دسته سیارات مرگبار جهان قرار می‌گیرند؛ جایی که دما به هزاران درجه می‌رسد، باران از شیشه می‌بارد یا بادهایی با سرعت مافوق صوت می‌وزند. بخش زیادی از این سیاره‌ها، فراخورشیدی (Exoplanet) هستند؛ یعنی خارج از منظومه شمسی ما قرار دارند و اغلب جزو غول‌های گازی با اتمسفرهای سمی و عناصر سنگین محسوب می‌شوند.

بیشتر بخوانید: تلسکوپ جیمز وب: شاهکار ناسا در کشف اعماق کیهان

معرفی 15 تا از سیارات خطرناک جهان که باید بشناسیم

در ادامه، به لیست خطرناک ترین سیارات می‌پردازیم؛ دنیاهایی که هر کدام به نوعی عنوان خطرناک ترین سیاره در کیهان را یدک می‌کشند.

1. سیاره WASP-12b

• نوع سیاره: غول گازی (Gas Giant)
• فاصله تا زمین: حدود 870.8 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: WASP-12 (ستاره G-type)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی ارابه‌ران (Auriga)

بر اساس سایت ناسا، سیاره WASP-12b در میان خطرناک ترین سیارات جهان، یک سیاره با باران شیشه و دمای جهنمی است. این سیاره فراخورشیدی یک غول گازی عظیم محسوب می‌شود که فاصله بسیار کمی با ستاره میزبان خود دارد. دمای سطحی آن به بیش از 2500 درجه سانتی‌گراد می‌رسد و همین موضوع، آن را در فهرست داغ ترین سیارات جهان قرار می‌دهد. اتمسفر این سیاره سرشار از بخارات فلزی و سیلیس است و طبق داده‌های ناسا، در آن پدیده معروف باران شیشه رخ می‌دهد؛ یعنی ذرات شیشه‌ای با بادهایی فوق سریع حرکت می‌کنند. چنین شرایطی WASP-12b را به یک سیاره ترسناک واقعی تبدیل کرده است.

2. سیاره زهره (Venus)

• نوع سیاره: سنگی
• فاصله تا زمین: حدود 254.34 میلیون کیلومتر
• منظومه / ستاره میزبان: منظومه شمسی / خورشید
• موقعیت مکانی: منظومه شمسی

در میان سیارات منظومه شمسی، زهره بدون تردید عنوان خطرناک ترین سیاره منظومه شمسی را به خود اختصاص می‌دهد. اگرچه از نظر اندازه به زمین شباهت دارد، اما اتمسفر بسیار متراکم و گازی آن باعث ایجاد اثر گلخانه‌ای شدیدی شده است. دمای سطحی زهره به حدود 460 درجه سانتی‌گراد می‌رسد و فشار جوی آن چندین برابر زمین است. وجود ابرهای اسیدی، نبود آب مایع و جاذبه خفه‌کننده، این سیاره را به یکی از غیرقابل سکونت‌ ترین سیارات شناخته‌شده تبدیل کرده و نشان می‌دهد که شباهت ظاهری همیشه به معنای قابلیت حیات نیست.

3. سیاره HD 189733 b

• نوع سیاره: غول گازی
• فاصله تا زمین: حدود 63 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: HD 189733 (کوتوله نارنجی K-type)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی روباهک (Vulpecula)

سیاره HD 189733b یکی از مشهورترین نمونه‌ها در میان خطرناک ترین سیارات است که به خاطر شرایط جوی باورنکردنی‌اش شناخته می‌شود. این سیاره فراخورشیدی یک غول گازی است که در اتمسفر آن بادهایی با سرعت بیش از 8700 کیلومتر بر ساعت می‌وزند؛ سرعتی که آن را به یک سیاره با بادهای مافوق صوت تبدیل کرده است. همچنین دانشمندان ستاره‌شناسی معتقدند در این سیاره بارانی از ذرات سیلیس رخ می‌دهد که به‌ صورت افقی حرکت می‌کنند.

4. سیاره Kepler-70b

• نوع سیاره: فراخورشیدی بسیار داغ (احتمالا سنگی تبخیرشده)
• فاصله تا زمین: حدود 3600 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: Kepler-70 (ستاره در حال مرگ)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی ماکیان (Cygnus)

سیاره Kepler-70b از جمله خطرناک ترین سیارات جهان به شمار می‌رود که در فاصله‌ای بسیار نزدیک به ستاره میزبان خود قرار دارد. دمای سطحی این سیاره به بیش از 7000 درجه سانتی‌گراد می‌رسد؛ دمایی که حتی از سطح برخی ستاره‌ها نیز بالاتر است. در چنین محیطی، عناصر سنگین تبخیر می‌شوند و هیچ ساختار پایداری نمی‌تواند شکل بگیرد.

5. سیاره مشتری (Jupiter)

• نوع سیاره: غول گازی
• فاصله تا زمین: میانگین 646.63 میلیون کیلومتر
• منظومه / ستاره میزبان: منظومه شمسی / خورشید
• موقعیت مکانی: منظومه شمسی

طبق سایت Futurism، مشتری، غول گازی مرگبار منظومه شمسی، اگرچه از نگاه بسیاری از رصدگران یکی از زیباترین سیارات جهان به شمار می‌رود، اما از دیدگاه علمی یکی از خطرناک ترین سیارات منظومه شمسی است. این سیاره دارای گرانشی بسیار قوی، فشار جوی فوق‌العاده بالا و سامانه‌های طوفانی عظیمی مانند لکه سرخ بزرگ است که قرن‌هاست فعال باقی مانده‌اند. هر جسمی که وارد اتمسفر مشتری شود، در اثر افزایش سریع فشار، دما و سرعت بادهای سهمگین به سرعت متلاشی می‌شود. نبود سطح جامد و رسیدن فشار جو به مقادیری فراتر از تحمل هر ماده شناخته‌شده، مشتری را در زمره سیارات با فشار جوی بالا قرار می‌دهد.

6. سیاره Gliese 436b

• نوع سیاره: نپتون داغ (Hot Neptune)
• فاصله تا زمین: حدود 33.01 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: Gliese 436 (کوتوله سرخ M-dwarf)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی شیر (Leo)

Gliese 436b یکی از سیاره های عجیب و متناقض در میان خطرناک ترین سیارات جهان است. این سیاره فراخورشیدی با وجود دمای سطحی بسیار بالا، دارای یخ‌هایی از نوع یخ داغ است؛ حالتی از آب که تحت فشار شدید، حتی در دمای بالا نیز منجمد باقی می‌ماند. گرانش قوی و ترکیب گازی خاص این سیاره باعث شده تا شرایط آن برای هر نوع حیات شناخته‌شده کاملا ناممکن باشد و در فهرست سیاره های ترسناک و مرگبار جهان قرار بگیرد.

7. سیاره‌ مریخ (Mars)

• نوع سیاره: سنگی
• فاصله تا زمین: میانگین 225 میلیون کیلومتر
• منظومه / ستاره میزبان: منظومه شمسی / خورشید
• موقعیت مکانی: منظومه شمسی

مریخ اگرچه یکی از نزدیک‌ترین همسایگان زمین است، اما همچنان در دسته خطرناک ترین سیارات برای انسان قرار می‌گیرد. اتمسفر بسیار رقیق، دمای سطحی پایین، نبود میدان مغناطیسی قوی و تابش‌های کیهانی شدید، این سیاره را به محیطی خشن تبدیل کرده است. مقایسه مریخ با زهره نشان می‌دهد که حتی سیارات نزدیک به زمین نیز می‌توانند کاملا غیرقابل سکونت باشند و شرایط لازم برای حیات پایدار را نداشته باشند.

8. سیاره 55 Cancri e

• نوع سیاره: سنگی (Super-Earth)
• فاصله تا زمین: حدود 40 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: 55 Cancri (ستاره G-type)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی خرچنگ (Cancer)

55 Cancri e یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها در میان جهنمی ترین سیارات فراخورشیدی است. این سیاره فراخورشیدی سنگی به قدری به ستاره میزبان خود نزدیک است که دمای سطحی آن به بیش از 2400 درجه سانتی‌گراد می‌رسد. مطالعات ستاره شناسی نشان می‌دهد سطح این سیاره احتمالا پوشیده از اقیانوس‌های گدازه است و فشار جوی بسیار بالایی دارد. این ویژگی‌ها آن را در دسته کشنده ترین سیارات قرار می‌دهد.

9. سیاره TrES-2b

• نوع سیاره: غول گازی
• فاصله تا زمین: حدود 750.2 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: TrES-2 (ستاره G-type)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی اژدها (Draco)

TrES-2b یکی دیگر از سیاره های ترسناک و عجیب است. این سیاره فراخورشیدی کمتر از 1٪ نور دریافتی را بازتاب می‌دهد و به عنوان تاریک‌ ترین سیاره شناخته‌شده جهان معروف است. اتمسفر گازی، دمای بالا و نبود هرگونه سطح قابل سکونت باعث شده TrES-2b به یکی از غیرقابل سکونت ترین سیارات تبدیل شود و عنوان عجیب ترین سیاره جهان را به خود اختصاص دهد.

10. سیاره CoRoT-7b

• نوع سیاره: سنگی بسیار داغ
• فاصله تا زمین: حدود 489 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: CoRoT-7 (کوتوله نارنجی)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی تک‌شاخ (Monoceros)

CoRoT-7b یکی از داغ ترین سیارات جهان است که دمای سطحی آن به حدی بالاست که سنگ‌ها ذوب می‌شوند. این سیاره فراخورشیدی فاقد اتمسفر پایدار بوده و گرانش بالای آن شرایط را کاملا مرگبار کرده است. در چنین سیاره خطرناکی، نه تنها آب، بلکه حتی عناصر سنگین نیز در حالت ناپایدار قرار دارند.

11. سیاره‌ OGLE-TR-56b

• نوع سیاره: غول گازی
• فاصله تا زمین: حدود 5000 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: OGLE-TR-56
• موقعیت مکانی: صورت فلکی کمان (Sagittarius)

OGLE-TR-56b از جمله خطرناک ترین سیارات جهان است که به قدری به ستاره خود نزدیک است که به تدریج در حال تبخیر شدن است. دمای سطحی فوق‌العاده بالا و گرانش شدید باعث شده این سیاره در دسته سیارات مرگبار قرار بگیرد. OGLE-TR-56b نمونه‌ای واضح از تاثیر فاصله از ستاره بر دما و حیات است.

12. سیاره زحل (Saturn)

• نوع سیاره: غول گازی
• فاصله تا زمین: میانگین 1.4 میلیارد کیلومتر
• منظومه / ستاره میزبان: منظومه شمسی / خورشید
• موقعیت مکانی: منظومه شمسی

زحل در نگاه اول شاید زیباترین سیاره جهان به نظر برسد، اما در واقع یکی از خطرناک ترین سیارات منظومه شمسی است. این غول گازی فاقد سطح جامد بوده و فشار جوی و بادهای سهمگین آن هر فضاپیمایی را نابود می‌کند. زحل نشان می‌دهد که زیبایی ظاهری، همیشه نشانه خوبی نیست.

13. سیاره HD 80606b

• نوع سیاره: غول گازی
• فاصله تا زمین: حدود 190 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: HD 80606
• موقعیت مکانی: صورت فلکی دب اکبر (Ursa Major)

HD 80606b سیاره‌ای با تغییرات دمایی مرگبار، یکی از سیارات با مدار بسیار کشیده است که تغییرات دمایی شدیدی را تجربه می‌کند. در این سیاره، دما در مدت کوتاهی هزاران درجه افزایش می‌یابد و باعث طوفان‌های عظیم می‌شود. این ویژگی‌ها آن را به نمونه‌ای خاص از سیاره های ترسناک و عجیب تبدیل کرده است.

14. سیاره KELT-9b

• نوع سیاره: غول گازی فوق‌داغ
• فاصله تا زمین: حدود 670 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: KELT-9 (ستاره A-type)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی ماکیان (Cygnus)

KELT-9b به عنوان یکی از داغ‌ ترین سیارات فراخورشیدی شناخته‌شده، یکی از جدی‌ترین نامزدها برای قرار گرفتن در فهرست خطرناک ترین سیارات است. دمای روزِ این غول گازی فوق‌داغ به بیش از 4300 درجه سانتی‌گراد می‌رسد؛ دمایی که باعث می‌شود بسیاری از عناصر سنگین مانند آهن و تیتانیوم در اتمسفر آن به صورت بخار وجود داشته باشند.

در چنین شرایطی، مولکول‌ها نمی‌توانند پایدار بمانند و اتمسفر سیاره به شدت یونیزه می‌شود. نزدیکی بسیار زیاد KELT-9b به ستاره بسیار داغ میزبانش (از نوع A-type) موجب شده این سیاره با تابش شدید فرابنفش و گرانش بالا روبه‌رو باشد؛ شرایطی که آن را به محیطی کاملا غیرقابل سکونت تبدیل می‌کند.

15. سیاره Upsilon Andromedae b

• نوع سیاره: غول گازی داغ (Hot Jupiter)
• فاصله تا زمین: حدود 44 سال نوری
• منظومه / ستاره میزبان: Upsilon Andromedae (ستاره F-type)
• موقعیت مکانی: صورت فلکی آندرومدا (Andromeda)

سیاره Upsilon Andromedae b یکی از نخستین سیارات فراخورشیدی کشف‌شده در یک منظومه چندسیاره‌ای است و به دلیل نزدیکی بسیار زیاد به ستاره میزبان خود، در دسته سیارات فوق‌داغ قرار می‌گیرد. دمای سطحی این غول گازی به حدی بالاست که اتمسفر آن دچار ناپایداری شدید می‌شود و بادهای سهمگین و تغییرات حرارتی گسترده‌ای را تجربه می‌کند. نبود سطح جامد، فشار جوی بالا و گرانش شدید باعث شده این سیاره در فهرست خطرناک ترین سیارات قرار بگیرد و هیچ شانسی برای شکل‌گیری حیات نداشته باشد.

بیشتر بخوانید: سیاره های کشف شده جدید

کلام آخر

خطرناک ترین سیارات به ما نشان می‌دهند که جهان فراتر از تصور انسان، پر از دنیاهای خشن، عجیب و مرگبار است. از غول‌های گازی با فشار جوی و گرانش غیرقابل‌تحمل گرفته تا سیاره‌های سنگی با دمای سطحی هزاران درجه، همه این سیارات فاقد شرایط لازم برای حیات هستند. بررسی این سیاره های ترسناک و فراخورشیدی نه تنها به درک بهتر ما از ستاره‌شناسی کمک می‌کند، بلکه جایگاه ویژه زمین را به عنوان بهترین سیاره جهان برای زندگی برجسته‌تر می‌سازد. اگر به کشف اسرار کیهان، سیاره های ترسناک و دنیای ناشناخته‌ها علاقمند هستید، دنبال کردن این مقالات می‌تواند نگاه شما به جهان و مفهوم حیات را برای همیشه تغییر دهد.

سوالات متداول

فیزیک و فضا