12 ایده برای تزیین سفره شب یلدا در طولانی ترین شب سال

می‌خواهید برای یلدای امسال سفره زیبایی تدارک ببینید، اما ایده‌ای برای تزیین سفره شب یلدا ندارید؟ با مقاله امروز نجوافکت همراه باشید تا جدیدترین روش‌های چیدمان سفره شب یلدا را با هم مرور کنیم.

خاستگاه شب یلدا

تاریخچه شب یلدا، به آیین کهن زرتشتی در ایران باستان بازمی‌گردد. شب یلدا به عنوان طولانی‌ترین شب سال، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ایرانی دارد و نماد تعادل بین روشنایی و تاریکی، خیر و شر است. از نظر تاریخی، این دوره‌ای بود که مردم معتقد بودند نیروهای شیطانی در قوی‌ترین حالتشان هستند. برای همین بعد از تزیین سفره شب یلدا، تمام شب را بیدار می‌ماندند تا  طلوع خورشید از ظهور دوباره نیروی زندگی خبر دهد.

تمدن‌های باستانی، از جمله آریایی‌های هندی، ایرانی و اروپایی، دریافتند که بلافاصله پس از اولین شب زمستان، روزها به تدریج طولانی می‌شوند و شب رو به زوال می‌رود. این واقعه آسمانی را به نام تولد خورشید (مهر) نامیدند.

پادشاهان ایرانی، به ویژه داریوش اول، اهمیت فوق‌العاده‌ای برای شب یلدا قائل بودند. در حدود سال 502 قبل از میلاد، شب یلدا به طور رسمی به تقویم اضافه شد. واژه یلدا خود از زبان سریانی سرچشمه می‌گیرد و معنای تولد می‌دهد. به عبارتی، گویای مردمانی است که با چیدمان سفره شب یلدا، تولد دوباره خورشید و آغاز فصلی جدید در دفتر زندگی را جشن می‌گیرند. شب یلدا جدا از تاریخ طولانی و پیشینه جالبش، مراسم زیبایی است که در شرایط امروزی نیز قابل اجراست.

12 ایده برای تزیین سفره شب یلدا

جشن شب چله بدون تزیین سفره شب یلدا، یک چیزی کم خواهد داشت. ما ایرانیان از زمان‌های باستان تا به امروز، چیدمان سفره شب یلدا را امری خوش‌یمن می‌دانیم و برای این کار سنگ تمام می‌گذاریم.

در ادامه، 12 تا از مدل‌های تزیین شب یلدا را معرفی می‌کنیم. البته هیچ محدودیتی برای شما وجود ندارد! ایده‌های ما را با هم ترکیب کنید، خلاقیت به خرج بدهید و چیدمان سفره شب یلدا را با سلیقه و علاقه خودتان تنظیم کنید تا با هنرتان خانواده را مسحور کنید!

1. تزیین سفره شب یلدا ساده و شیک

یکی از پرطرفدارترین روش‌ها برای تزیین سفره شب چله، چینشی ساده، مرتب و زیباست! برای اینکه سفره شب یلدای زیبایی داشته باشید نیاز نیست حتما کلی آیتم‌های مختلف در سفره بچینید و آن را شلوغ کنید. المان‌های یلدایی، از جمله ظرف آجیل، انار، هندوانه و دیوان حافظ را مرتب بچینید و از سادگی و در عین حال زیبایی لذت ببرید. تزیین شمع و گلدان در شب یلدا را نیز فراموش نکنید تا سفره جذاب‌تری داشته باشید. این ایده برای چیدمان سفره شب یلدا، برای خانه بزرگترهای فامیل عالی خواهد بود.

2. استفاده از آیتم های سنتی

وسایلی که می‌توانند عطر و بوی ایرانی و خاطره‌انگیزی به سفره شب چله شما ببخشند، استفاده از ظروف زیبای مسی، چراغ‌های مدل نفتی و رومیزی ترمه است. ایده سفره شب یلدا سنتی، می‌تواند برای بزرگترهای فامیل هم یادآور خاطرات نوستالژیک باشد و حتی سر صحبت را باز کند. اگر از مادربزرگ‌ها بپرسید، کلی خاطره تعریف خواهند کرد که زیر نور چراغ نفتی، شب‌ها را به صبح رسانده‌اند.

3. تزئین سفره شب یلدا روی میز

شاید اسمش «سفره» شب چله باشد، اما هیچ قانونی وجود ندارد که بگوید نمی‌توانید تزیین سفره شب یلدا را روی میز انجام بدهید! این گزینه برای عزیزانی که دوست دارند یک شب یلدای لوکس را کنار عزیزانشان بگذرانند و یک شام یلدایی معرکه کنار همدیگر صرف کنند، عالی خواهد بود. به علاوه، چیدمان میز شب یلدا برای عروس هم ایده فوق‌العاده‌ای است.

4. تزیین هندوانه شب یلدا

وقت هنرنمایی رسیده است! هندوانه یکی از میوه‌های خوشمزه‌ای است که پای ثابت شب یلدا برشمرده می‌شود. طبق عقاید نیاکان ما، هندوانه به دلیل گردی و رنگ سبزش، بیش از هر میوه دیگری که زیر آفتاب خدا به عمل می‌آید، به زمین شباهت دارد. ایرانی‌ها با خوردن هندوانه در شب یلدا، از مادر زمین بابت نعمت‌ها شکرگزاری می‌کردند و معتقد بودند سرخی و شیرینی آن، عشق و بهروزی را میان خانواده‌ها شعله‌ور می‌کند.

پوست خوشرنگ و سفت هندوانه، این امکان را برای هم‌وطنان هنرمند ایجاد کرده تا روی این میوه هزار و یک ترفند برای خلق شکل‌های جذاب پیاده کنند. شما هم می‌توانید دست به چاقو ببرید و برای تزیین سفره شب یلدا، هندوانه را به هر شکلی که دوست داشته باشید تزئین کنید. یکی از رایج‌ترین تزیینات هندوانه شب یلدا، ساخت سبد میوه است. البته هیچ محدودیتی وجود ندارد و نتیجه نهایی به خلاقیت شما بستگی خواهد داشت! اگر دوست دارید با معنای نماد هندوانه در شب یلدا آشنا شوید، به مقاله خوراکی های شب یلدا مراجعه کنید.

5. استفاده از شیرینی های سنتی و خشکبار

خیلی از خانواده‌های ایرانی، برادران و خواهران افغانستانی، تاجیکستانی و ساکنان سایر کشورهای همسایه، شب یلدا را با شیرینی‌های محلی و سنتی، انواع آجیل و خشکبار جشن می‌گیرند. این خوراکی‌های خوشمزه و مقوی به دلیل طبع گرمی که دارند، مزاج شما عزیزان را برای گذراندن یک زمستان سرد آماده می‌کنند. پس حتما به تزیین آجیل و میوه شب یلدا نیز توجه داشته باشید.

6. تزئین سفره با رنگ سرخ

تا جایی که می‌توانید، در تزیین سفره شب یلدا از رنگ های قرمز استفاده کنید! رنگ قرمز (که در هندوانه و انار هم وجود دارد) نماد رنگ‌های زرشکی سپیده‌دم و درخشش زندگی است. گرمای این رنگ، شور و زندگی را به شب سرد و طولانی ما می‌آورد و به تزیین یک سفره شب یلدا مدرن کمک می‌کند. با انتخاب شمع‌های سرخ و زیبا هم می‌توانید جلوه‌ای از گرمای مادر طبیعت را به سفره شب چله اضافه کنید و در سالی که از سپیده‌دم تا زمستان بعدی آغاز می‌شود، امید گرما و صمیمیت را داشته باشید.

7. کیک یلدایی

اگر عاشق قنادی و شیرینی‌پزی هستید، دست به کار شوید و از این ایده تزیین شب یلدا استفاده کنید! هیچ چیز نمی‌تواند جلوی خلاقیت و ابتکار عمل شما را بگیرد. انواع ایده‌های کیک‌های یلدایی وجود دارند که می‌توانید از آن‌ها الهام بگیرید و کیک مخصوص خودتان را برای شب یلدا درست کنید. همه اعضای خانواده و به خصوص بچه‌ها، عاشق این ایده خواهند شد. می‌توانید از المان‌های یلدایی مانند هندوانه و انار برای تزئین کیک شب یلدا کمک بگیرید.

8. سفره یلدایی مزین به دیوان شاعران نامی

فال حافظ شب یلدا را فراموش نکنید. شب چله بدون فال حافظ و شاهنامه خوانی، یلدا نمی‌شود. حتما یک جلد فال حافظ سر سفره یلدا داشته باشید و آن را به دست بزرگتر خانواده بسپارید تا یک فال مهمان حضرت حافظ باشید! البته هیچ محدودیتی در انتخاب کتاب اشعار ارزشمند ایرانی وجود ندارد. می‌توانید مثنوی‌های مولانا، دیوان سعدی، رباعیات خیام و غزل‌های باباطاهر را هم به سفره یلدا اضافه کنید تا از ادبیات غنی و شیرین ایرانی لذت ببرید.

9. شیرینی های یلدایی

اگر دوست دارید ذوق و هنرتان در شیرینی‌پزی را به بهترین شکل استفاده کنید، پیشنهاد می‌کنیم از ایده انواع شیرینی و کوکی‌های یلدایی غافل نشوید! یکی از آیتم‌هایی که اخیرا در جدیدترین تزیینات شب یلدا طرفداران زیادی پیدا کرده، تزیین کوکی‌های زنجبیلی و کره‌ای با خامه مخصوص است. با قالب‌های کوکی می‎‌توانید شیرینی‌هایتان را به هر شکلی که خواستید درست کنید و جلوه‌ای خاص، منحصربه‌فرد و صد البته شیرین به سفره شب یلدا ببخشید.

10. مجمع های مسی

یکی از جذابیت‌های فرهنگ شرقی، سینی‌های بزرگ مسی به نام مجمع است که به خودی خود حس گرما و صمیمیت را بین اعضای خانواده ایجاد می‌کنند. در عرف شرقی‌ها و به خصوص ایرانیان، صرف انواع غذا و خوراکی یک زمان بسیار ارزشمند به حساب می‎‌آید. به همین دلیل، اصرار و تلاش زیادی وجود دارد که همه اعضای خانواده حین صرف غذا یا شیرینی، همراه یکدیگر باشند.

اگر دوست دارید از آیتم‌های فرهنگ غنی ایران بیشتر در چیدمان سفره شب یلدا بهره ببرید، می‌توانید سرو میوه و شیرینی در مجمع مسی را امتحان کنید که از ظروف مناسب برای تزیین شب یلدا هستند. در همه خانه‌های قدیمی ایرانی، یک مجمع پیدا می‌شود که خاطرات حداقل دو نسل را در خودش دارد.

11. تزیین انار شب یلدا

انار یکی از نمادهای اصلی شب یلدا است و با استفاده از آن می‌توان جلوه‌ای زیبا و سنتی به سفره شب یلدا داد. برای تزیین انار، می‌توانید آن را به شکل گل‌های کوچک برش داده و در ظرف‌های شیشه‌ای یا بشقاب‌های رنگی بچینید. همچنین قرار دادن انارهای کامل کنار شمع‌ها یا چراغ‌های کوچک، حس گرما و جشن را در میز ایجاد می‌کند.

ترکیب رنگ قرمز انار با سبزی و زرد سایر میوه‌ها، ظاهر سفره شب یلدا را چشم‌نوازتر می‌کند و به شکل طبیعی و جذاب، تزیین سفره شب یلدا را تکمیل می‌کند. نماد انار در شب یلدا نمایانگر برکت، فراوانی و زندگی است. این میوه سرخ رنگ به دلیل دانه‌های فراوانش، نمادی از شادکامی، امید و تداوم خانواده در فرهنگ ایرانی به شمار می‌آید و حضور آن روی سفره شب یلدا علاوه بر زیبایی، بار معنایی سنتی و خوش‌یمنی دارد.

12. تزیین سفره یلدا با برگ پاییزی

استفاده از برگ‌های پاییزی در تزیین سفره شب یلدا ایده‌ای ساده و در عین حال بسیار زیبا است. می‌توانید برگ‌های خشک یا تازه با رنگ‌های گرم پاییزی مانند نارنجی، زرد و قرمز را دور بشقاب‌ها، شمع‌ها و میوه‌ها بچینید تا حس فصل پاییز و گرمای دلنشین آن به سفره منتقل شود. ترکیب برگ‌های پاییزی با میوه‌های سنتی یلدا مانند انار و هندوانه و حتی شمع‌های کوچک از زیباترین ایده‌های تزیین شب یلدا به شمار می‌رود و ظاهر سفره را جذاب‌تر و چشم‌نوازتر می‌کند و فضای جشن را دلنشین‌تر می‌سازد.

ترفندی برای تزئین سفره شب یلدا!

هیچ محدودیتی برای چیدمان سفره شب یلدا وجود ندارد. با ترکیب میوه‌های خوشرنگ، هندوانه‌های تزئین شده، انواع شیرینی و آجیل به همراه فال حافظ و شمع، هر یلدایی مبارک خواهد بود. اما حتی با یک چای و شیرینی هم می‌توانید یلدا را جشن بگیرید!

زمانی را به خاطر دارم که در دوران دانشجویی، من و یکی از هم اتاقی‌ها ناچار بودیم برای دوران امتحانات، شب یلدا را در دانشگاه بگذرانیم. اما این باعث نشد از فضای گرم و محبت آمیز خانواده و دوستان دور بمانیم! تنها چیزی که توانستیم فراهم کنیم، دو تا لیوان چای و شیرینی دم دستی از بوفه خوابگاه بود. اما با خانواده‌هایمان تماس گرفتیم، گفتیم و خندیدیم، فال حافظ گرفتیم و یلدایی به‌یادماندنی ساختیم.

سخن آخر

شب یلدا، آمیزه‌ای مسحورکننده از تاریخ، فرهنگ و شادی ملتی با تاریخ چند هزار ساله است. این جشن، به عنوان چراغی از شادی و با هم بودن در دل زمستان خودنمایی می‌کند. این مناسبت، بیش از طولانی‌ترین شب سال برای ما اهمیت دارد. جشن شب چله، تاب‌آوری و سازگاری فرهنگ ایرانی را گرامی می‌دارد و ما را بر آن می‌دارد که با دلی باز و روحی شاد از آینده استقبال کنیم. به همین خاطر هم تزیین سفره شب یلدا برای ما اهمیت زیادی دارد. البته یادمان باشد که یلدا زمانی است برای ارج نهادن به لذت‌های ساده زندگی و همراهی با عزیزان. یلدا مبارک!

سوالات متداول