اصطلاحات دهه نودی: 60 تا از تیکه کلام های محبوب نسل جدید

اصطلاحات دهه نودی به واژه‌ها و تکیه‌کلام‌هایی گفته می‌شود که در میان نسل زد (Gen Z) رواج دارد و بخش مهمی از فرهنگ لغت دهه نودی را شکل می‌دهد. بسیاری از این اصطلاحات از فضای مجازی، موسیقی و سبک زندگی نوجوانان الهام گرفته‌اند. در این مقاله از نجوافکت به معرفی 60 اسلنگ از تیکه کلام های دهه 90 می‌پردازیم.

اصطلاحات دهه نودی چیست؟

اصطلاحات دهه نودی به مجموعه واژه‌ها، تیکه کلام‌ها و اسلنگ‌هایی گفته می‌شود که در گفتار و نوشتار نوجوانان و جوانان متولد دهه 1380 و 1390 (نسل زد) رایج است. این اصطلاحات بازتابی از فرهنگ دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی و سبک زندگی نسل جدید هستند و بخشی از هویت زبانی آنها را شکل می‌دهند.

شناخت این اصطلاحات، از جمله تیکه کلام های دهه 90 و اصطلاحات امروزی نوجوانان، به ما کمک می‌کند تا بهتر با نسل زد ارتباط برقرار کنیم و معنا و کاربرد واقعی این واژه‌ها را در مکالمات روزمره درک کنیم.

60 تا از اصطلاحات امروزی نوجوانان (نسل Z) با معنی

در ادامه، 60 اصطلاح از فرهنگ لغت دهه نودی همراه با معنی و مثال کاربردی آنها آورده شده است تا با زبان و فرهنگ گفتاری نسل زد بیشتر آشنا شوید.

1. گیمر

• معنی: کسی که بازی‌های ویدیویی انجام می‌دهد
• مثال: «اون همه شب گیم می‌کنه، واقعا یه گیمر حرفه‌ایه».

2. ترند

• معنی: چیزی که در حال حاضر محبوب یا وایرال است و توجه زیادی جلب کرده؛ معمولا در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به کار می‌رود
• مثال: «این آهنگ الان خیلی ترنده و همه روش ریمیکس می‌زنن».

3. وایرال

• معنی: چیزی که به سرعت در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی پخش و محبوب می‌شود
• مثال: «کلیپش تو اینستاگرام وایرال شد و همه درباره‌ش حرف می‌زدن».

4. معنی کراش چیست؟

• معنی: فردی که عاشقش هستید یا دلتان می‌خواهد با او باشید
• مثال: «جدی می‌گم، کراشم امروز تو کلاس بود و هیجان زده شدم».

5. معنی کرینج چیست؟

• معنی: چیزی خجالت‌آور یا عجیب که باعث حس ناراحتی یا شرم می‌شود
• مثال: «اون حرکتی که انجام داد واقعا کرینج بود، نمی‌دونستم بخندم یا ناراحت شم».

6. کلمه حق به چه معناست؟

• معنی: موافقت یا تایید حرف کسی، مشابه «درسته»
• مثال: «کاری که کرد خیلی حق بود».

7. معنی کلمه سم

• معنی: فرد یا چیزی که منفی و آزاردهنده است
• مثال: «اون کامنتایی که گذاشته بود، واقعا سم بودن».

8. مود

• معنی: حالت روحی یا جو حاکم بر شخص
• مثال: «امروز مودم خوب نیست، بهتره باهام حرف نزنی».

9. گنگ از تیکه کلام های گیمرها

• معنی: خیلی خوب یا عالی، مشابه «باحال» و «خفن»
• مثال: «این موزیک واقعا گنگه، مدام دارم گوشش می‌کنم».

10.  پشمام از تیکه کلام های دهه 90

• معنی: برای بیان ناراحتی، تعجب یا عصبانیت از چیزی
• مثال: «پشمام ریخت وقتی دیدم همه چی خراب شد».

11. برگام از اصطلاحات معروف تیک تاک

• معنی: شگفت‌زده یا تحت تاثیر قرار گرفته
• مثال: «وقتی اون کارو کرد، برگام ریخت، واقعا تعجب کردم».

12. باحال

• معنی: جالب، دوست‌داشتنی یا جذاب
• مثال: «این فیلم واقعا باحال بود، همه خندیدن».

13. تگری زدن

• معنی: استفراغ بعد از مصرف الکل
• مثال: «بعد از مهمونی دیروز، چند نفر تگری زدن».

14. تو باغ نبودن

• معنی: حواس‌پرت بودن
• مثال: «اون سر کلاس تو باغ نبود و هیچ چیزی یاد نگرفت».

15. جدی می فرمایید؟

• معنی: اشاره تمسخرآمیز (راست می‌گویید؟)
• مثال: «گفت که کل کارو خودش انجام داده. منم بهش گفتم جدی می‌فرمایید؟!».

16. چراغ خاموش (یا نور پایین)

• معنی: کاری را مخفیانه و در سکوت پیش بردن
• مثال: «اون پروژه جدیدشو چراغ خاموش جلو برد و کسی نفهمید».

17. چای شیرین

• معنی: اشاره به فرد چاپلوس
• مثال: «دوباره چای شیرین شدی رفتی پیش مدیر؟!».

18. خر زدن

• معنی: درس خواندن
• مثال: «برای امتحان فردا کلی خر زد».

19. خفن

• معنی: تحسین‌برانگیز
• مثال: «اون بازی واقعا خفن بود!».

20. فلکس (FLEX) / فلکس کردن

• معنی: به رخ کشیدن چیزی، مخصوصا پول، لباس، بدن یا موفقیت؛ یعنی خودنمایی کردن
• مثال: «تو مهمونی با ماشین جدیدش اومده بود فقط برای اینکه فلکس کنه!».

21. دمشو ببین

• معنی: راه بیا، کنار بیا
• مثال: «اگه می‌خوای باهاش دوست باشی، یه کم دمشو ببین».

22. زید

• معنی: دوست دختر
• مثال: «اون زیدش رو به مهمونی دعوت کرده بود».

23. سوبر از کلمات جدید فضای مجازی

• معنی: شخصی که مست و چت! نیست و هوشیار است
• مثال: «وقتی همه مست بودن، اون سوبر بود و همه چیز رو کنترل کرد».

24. سه سوت

• معنی: خیلی سریع
• مثال: «کارو سه سوت تموم کرد و رفت».

25. سیماش قاطی کرده

• معنی: اشاره به فردی که گیج شده و تعادل روانی خود را از دست داده است
• مثال: «بعد از اون خبر، واقعا سیماش قاطی کرده بود».

26. شاخ شدن

• معنی: مدعی شدن
• مثال: «اون تو کلاس شاخ شد و به همه گفت که بهترینه».

27. شاسی بلند

• معنی: فرد قد بلند
• مثال: «بچه‌ها می‌گفتن شاسی بلند کلاس کیه؟».

28. ساس (SUS)

• معنی: کوتاه‌شده کلمه Suspicious (مشکوک)؛ وقتی کسی یا چیزی رفتار یا حرفی غیرعادی و مشکوک داشته باشد
• مثال: «وقتی گفت گوشی‌مو ندیده، خیلی ساس شد، چون فقط اون اونجا بود!».

29. شکلات

• معنی: کسی که فقط تهدید می‌کند، ولی جرات دعوا ندارد
• مثال: «می‌خواست با همه دعوا کنه، ولی شکلات بود و کاری نکرد».

30. چشم عباس آقا از تیکه کلام های معروف اینستاگرام

• معنی: در جواب کسی که قصد دخالت و سردرآوردن از کاری را دارد (به تمسخر)
• مثال: «چشم عباس آقا منتظر بودم تو بگی تا انجام بدم»

31. فر دادن

• معنی: از چیزی زدن، از چیزی کف رفتن
• مثال: «بعد از اون اتفاق، واقعا فر داد».

32. فک زدن

• معنی: اشاره به کسی که زیاد حرف می‌زند
• مثال: «اون همیشه فک می‌زنه و هی حرف می‌زنه».

33. فکش رو آوردم پایین

• معنی: اشاره به دعوا و نزاع شدید
• مثال: «بعد از مشاجره، فکش رو آوردن پایین و دعوا جدی شد».

34. برای واقعی

• معنی: تاکید بر حقیقت یا واقعیت، جایگزین «واقعا» یا «راستی‌راستی»
• مثال: «برای واقعی، امروز دانشگاه اجازه ندادم برم تو».

35. بفرما تو، دم در بَده

• معنی: واکنش کنایه‌آمیز به فضولی دیگران
• مثال: «وقتی داشت چت منو می‌خوند، گفتم بفرما تو، دم در بَده!».

36. بورینگ

• معنی: حوصله‌سربر، کسالت‌آور
• مثال: «اون جلسه واقعا بورینگ بود، هیچ چیز جالبی نداشت».

37. پارازیت ول دادن

• معنی: ایجاد مزاحمت یا اخلال در صحبت دیگران
• مثال: «وسط حرفم پارازیت ول داد و حرفمو قطع کرد».

38. پسرخاله شدن

• معنی: رفتار بیش از حد صمیمانه یا نامتعارف با کسی، بدون دلیل
• مثال: «اون بدون هیچ دلیلی با من پسرخاله شد و دائم بهم پیام می‌داد».

39. پلانکتون

• معنی: فرد کم‌هوش یا ضعیف در جمع
• مثال: «توی گروه اون فقط یه پلانکتون بود و کسی بهش توجه نمی‌کرد».

40. پلشت

• معنی: فردی که آداب معاشرت و نظافت را رعایت نمی‌کند
• مثال: «اون وسط جمع دستش رو تو بینیش کرد، خیلی پلشت بود».

41. پلنگ

• معنی: خانم‌هایی با آرایش یا عمل‌های زیبایی قابل توجه
• مثال: «اون خانم تو مهمونی واقعا پلنگ بود، آرایشش همه رو جذب کرد».

42. پی ام

• معنی: مخفف Private Message، پیام خصوصی
• مثال: «بهش پی ام دادم و فقط خودمون متوجه شدیم».

43. پیازم بخور!

• معنی: کنایه به کسی که با ولع و سرعت غذا می‌خورد
• مثال: «فلانی غذا رو خیلی سریع خورد، بهش گفتم پیازم بخور!».

44. پیچاندن

• معنی: دست به سر کردن کسی، یا نرفتن سر قول و قرار
• مثال: «قرارمون بود بیای، ولی پیچوندی و نیومدی».

45. پیک می

• معنی: رفتار برای جلب توجه جنس مخالف
• مثال: «اون با رفتاراش خیلی پیک‌می بود و تلاش می‌کرد توجه همه رو جلب کنه».

46. پرنسس

• معنی: به افرادی (معمولا پسرها) گفته می‌شود که رفتار یا واکنش‌هایشان بیش از حد لطیف، حساس یا لوس است؛ معمولا در موقعیت‌هایی که انتظار چنین واکنشی نمی‌رود، با حالت شوخی یا طعنه استفاده می‌شود
• مثال: «پسره پرنسسه، سر هر چیز کوچیکی ناراحت می‌شه و قهر می‌کنه».

47. کابُل را گرفتن

• معنی: خودداری از پاسخ یا واکنش به طلب یا موضوعی، بی‌تفاوت بودن
• مثال: «دیدمش ولی کابُل رو گرفت و هیچ حرفی نزد».

48. کَدی

• معنی: فردی با رفتار یا لباس‌های نامتعارف یا سطح پایین
• مثال: «اون کَدی بود و لباساش با مد روز نمی‌خوند».

49. گِس وات

• معنی: معادل «حدس بزن چه شد؟»
• مثال: «گس وات؟ مصاحبه رو قبول شدم».

50. اسکی رفتن از اسلنگ های دهه نود

• معنی: تقلید از فرد دیگر، مخصوصا برای رسیدن به موفقیت او
• مثال: «اون از روی فلانی اسکی رفت و دقیقا همون کارو انجام داد».

51. اسیدی

• معنی: اغراق یا کنایه در رفتار یا صحبت، معمولا با بار منفی
• مثال: «جوکش خیلی اسیدی بود، هیچ چیز خنده‌داری نداشت».

52. (اصغر) فرهادی

• معنی: اتفاقی که به نتیجه مشخص نمی‌رسد یا پایان نامشخص دارد
• مثال: «رابطه‌شون فرهادی شد، هیچ‌کس نفهمید آخرش چی شد».

53. اُمّل

• معنی: فرد عقب‌مانده از فرهنگ روز، مد و تکنولوژی
• مثال: «اون با گوشی قدیمی هنوز کار می‌کنه، واقعا اُمّله».

54. امیر

• معنی: فردی که هدف رابطه‌اش صرفا جنسی است و تعهد ندارد
• مثال: «اون امیره، دنبال رابطه کوتاه‌مدت بود».

55. اِوا

• معنی: فرد لوس یا زنانه در رفتار
• مثال: «فلانی تو بازی‌هاش زیاد شکایت می‌کنه، واقعا اِواست».

56. اوپن مایند

• معنی: فرد روشنفکر با ذهن باز، گاهی با بار مثبت و گاهی انتقادآمیز
• مثال: «خانواده‌شون اوپن‌مایند هستن، بهش آزادی زیادی دادن».

57. اوف

• معنی: ابراز تعجب یا تحسین، معمولا در مکالمه یا چت
• مثال: «اووووف، این لباس چقدر بهت میاد!».

58. اوه شت / اوه مای گاد

• معنی: ابراز تعجب یا شوک؛ «اوه شت» برای خرابکاری و «اوه مای‌گاد» برای تعجب عمومی
• مثال: «اوه شت! چرا اینجوری شد؟» / «اوه مای‌گاد! چه منظره‌ای!».

59. نوب سگ یعنی چه؟

• معنی: به کسی گفته می‌شود که در بازی‌ها یا موقعیت‌های گروهی تازه‌کار، ضعیف یا دست‌وپاچلفتی است. معمولا به شوخی یا تحقیر سبک گفته می‌شود
• مثال: «تو این مرحله هیچ کاری نمی‌تونی بکنی، نوب سگ!».

60. کره خوری

• معنی: خوردن غذاهای چرب و شیرین پس از مصرف مواد مخدر؛ یا وحشیانه و با ولع غذا خوردن
• مثال: «بعد از مهمونی، همه کره خوری می‌کردن و سریع غذاها رو تموم کردن».

جمع بندی

اصطلاحات دهه نودی شامل واژه‌ها و تیکه‌کلام‌هایی است که در گفتار و نوشتار نسل زد رایج است و بازتابی از سبک زندگی دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی آنهاست. این اصطلاحات بار مثبت، منفی یا طنزآمیز دارند و برای ابراز احساسات، تحسین یا انتقاد استفاده می‌شوند. بسیاری از واژه‌ها از زبان انگلیسی و فرهنگ اینترنتی وارد فارسی شده‌اند. شناخت آنها کمک می‌کند با نسل جدید ارتباط موثرتری برقرار کنیم. اصطلاحاتی مثل کراش، کرینج، خفن و ترند نمونه‌هایی از پرکاربردترین کلمات این نسل هستند.

سوالات متداول

سبک زندگیزبان و ادبیاتسرگرمیعلمی و جهان