بهترین فیلم های دیستوپیایی: 20 تا از فیلم های آخرالزمانی که مغزتان را منفجر می کنند

در این مقاله از نجوافکت، حاصل کندوکاوی عمیق از پایگاه‌های معتبر نقد فیلم مانند راتن تومیتوز و متاکریتیک گرفته تا جامعه سینمادوستان و تحلیل‌های سینماگران ایرانی، 20 تا از فیلم های دیستوپیایی و آخرالزمانی را گردآوری کرده‌ایم که هر کدام می‌توانند مغز شما را منفجر کنند.

بهترین فیلم های دیستوپیایی و آخرالزمانی

پیش از آنکه با 20 شوک تصویری روبه‌رو شوید، بیایید یک پرده عقب‌تر برویم. فیلم دیستوپیایی صرفا یک ژانر نیست؛ یک آزمایشگاه جامعه‌شناختی است. شما روی صندلی‌تان لم می‌دهید و ناگهان با آینه‌ای مواجه می‌شوید که زشت‌ترین و در عین حال واقعی‌ترین چین و چروک‌های تمدن امروز را نشان می‌دهد. این فیلم‌ها از اهرم «اگر این روند ادامه پیدا کند چه می‌شود؟» استفاده می‌کنند و ترس‌های جمعی ما را از کنترل حکومت، فروپاشی زیست بوم، هوش مصنوعی سرکش و نابرابری طبقاتی به شکلی ملموس مقابل چشممان قرار می‌دهند. انفجار ذهن زمانی رخ می‌دهد که متوجه می‌شوید آن دنیای هولناک روی پرده، چقدر به تیتر اخبار صبحگاهی‌تان نزدیک است.

این فهرست بر اساس معیارهای متعددی مثل پیچیدگی فلسفی، غافلگیری روایی، قدرت تصویرسازی جهان فروپاشیده و تایید منتقدان جهانی جمع‌آوری شده است. پس کمربندتان را محکم ببندید؛ وارد قلمرویی می‌شویم که آینده در آن یا به کابوسی خفه تبدیل شده است، یا به خاکستری که از دل آن بارقه‌ای از انسانیت زبانه می‌کشد. دقت داشته باشید که لیست زیر به ترتیب نمره IMDb فیلم‌ها، از کمترین تا بالاترین امتیاز، چیده شده است. پس تا شماره یک این لیست به عنوان بهترین فیلم دیستوپیایی، همراه ما باشید.

20. فیلم سرگذشت ندیمه (The Handmaid’s Tale)

• سال ساخت: 1990
• امتیاز IMDb: نمره 6
• کارگردان: فولکر شلوندورف (Volker Schlöndorff)
• بازیگران: ناتاشا ریچاردسون، فی داناوی، آیدان کوئین و…

همین ابتدا باید به فیلمی اشاره کنیم که آیینه دیکتاتوری جنسیتی است: سرگذشت ندیمه به کارگردانی فولکر شلوندورف. در این فیلم، جمهوری گیلعاد پس از یک فاجعه هسته‌ای و ناباروری گسترده، زنان بارور را به ندیمه‌هایی با پوشش قرمز و کلاه سفید تبدیل کرده که باید به اجبار برای فرماندهان و همسرانشان فرزند بیاورند. صحنه مراسم با نور سرد و کلمات آئینی، چنان تهوع‌آور و بی‌روح برگزار می‌شود که مفهوم آخرالزمان بدن را با چکش حک می‌کند. سریالی نیز با همین نام توسط بروس میلر (Bruce Miller) برای سرویس اشتراکی Hulu ساخته شد که بین سال‌های 2017 تا 2025 پخش می‌شد.

19. فیلم خرچنگ (The Lobster)

• سال ساخت: 2015
• امتیاز IMDb: نمره 7.1
• کارگردان: یورگوس لانتیموس (Yorgos Lanthimos)
• بازیگران: کالین فارل، ریچل وایس، جسیکا باردن و…

در آینده‌ای نزدیک، مجردها را در هتلی زندانی می‌کنند و 45 روز فرصت دارند یک جفت عاطفی پیدا کنند، وگرنه به حیوانی دلخواه تبدیل می‌شوند. دیوید انتخاب می‌کند که خرچنگ شود؛ چون خرچنگ‌ها عمر طولانی دارند. فضای هتل با اتاق‌های سرد و مربیان خشنی که کمربندشان را برای تنبیه محکم می‌کشند، شما را در قفسی از طنز سیاه و اضطراب مدفون می‌کند.

دیالوگ‌ها چنان بی‌احساس و پوست‌کنده ادا می‌شوند که وقتی دیوید برای جلب توجه زنی سنگدل، با چاقوی استیک‌خوری به شکمش ضربه می‌زند، نه تنها میخکوب که از عمق وجود منزجر می‌شوید و در عین حال به فکر فرو می‌روید که جامعه معیارهای ساختگی چه بلایی سر عشق می‌آورد.

18. فیلم برف شکن (Snowpiercer)

• سال ساخت: 2013
• امتیاز IMDb: نمره 7.1
• کارگردان: بونگ جون هو (Bong Joon Ho)
• بازیگران: کریس ایوانز، سونگ کانگ هو، تیلدا سوینتن و…

در فیلم برف شکن از بهترین فیلم های کره ای می‌بینیم که برای نجات زمین از گرمایش فاجعه‌بار، ماده شیمیایی CW-7 را در جو پخش کرده‌اند و نتیجه یک عصر یخبندان آنی بوده است. آخرین بازماندگان بشریت روی قطاری غول‌پیکر زندگی می‌کنند که هرگز توقف نمی‌کند.

شما همراه کرتیس از واگن‌های انتهایی که مردم در تاریکی بلوک‌های ژله‌ای پروتئینی ساخته‌شده از سوسک می‌خورند، به سمت واگن‌های جلویی پیش می‌روید: سونا، آرایشگاه، سوشی‌بار و کلاس درس مغزشویی کودکان. بونگ جون هو با این چیدمان خطی از فقر مطلق تا تجمل تهوع‌آور، سیستم طبقاتی را چنان بی‌رحمانه کالبدشکافی می‌کند که تا مدت‌ها طعم تلخ آن بلوک‌های ژله‌ای را در دهان‌تان حس خواهید کرد.

17. فیلم جاده (The Road)

• سال ساخت: 2009
• امتیاز IMDb: نمره 7.2
• کارگردان: جان هیلکات (John Hillcoat)
• بازیگران: ویگو مورتنسن، کدی اسمیت-مک‌فی، رابرت دووال و…

آسمان برای همیشه با لایه‌ای از خاکستر ضخیم پوشیده شده؛ دیگر نه پرنده‌ای هست، نه گیاهی. پدری و پسرکی با یک گاری سیم‌کشی خراب، از میان جنگل‌های سوخته و پل‌های فروریخته به سمت دریا راه می‌روند.

بزرگ‌ترین وحشت این اثر در میان بهترین فیلم های دیستوپیایی، نبود هیچ موجود فراطبیعی نیست؛ بلکه مواجهه با گروه‌های آدم‌خواری است که انسان‌ها را در زیرزمین‌های مخوف، مانند دام زنده نگه می‌دارند. رنگ‌های شسته‌شده و سکوت ممتد فیلم، شما را در چنان یاسی فرو می‌برد که شعله کوچک کبریتی که پدر برای پسرش روشن می‌کند، کل جهان‌تان را روشن می‌کند.

بیشتر بخوانید: بهترین فیلم های ماجراجویی

16. فیلم فارنهایت 451 (Fahrenheit 451)

• سال ساخت: 1966
• امتیاز IMDb: نمره 7.2
• کارگردان: فرانسوا تروفو (François Truffaut)
• بازیگران: جولی کریستی، اسکار ورنر، سیریل کیوسک و…

در جامعه‌ای که کتاب‌ها ممنوع و آتش‌نشان‌ها وظیفه دارند هر کتابی را بسوزانند، گای مونتاگ ماموری است که به جای خاموش کردن آتش، آن را شعله‌ور می‌کند. تصاویر جلدهای کاغذی که در میان شعله‌های نارنجی پیچ می‌خورند و سیاه می‌شوند، با موسیقی برنارد هرمان (Bernard Herrmann)، به یک کابوس حسی بدل می‌شود.

اما انفجار در سکوت نهایی رخ می‌دهد: مونتاگ به جنگل فرار می‌کند و به مردمان کتاب می‌پیوندد؛ انسان‌هایی که هر کدام یک کتاب کامل را حفظ کرده‌اند و در برف، راه می‌روند و زمزمه می‌کنند. آنجا می‌فهمید که آخرالزمان فرهنگی، تنها با تبدیل شدن خودتان به یک کتاب زنده عقب رانده می‌شود.

15. فیلم شهر تاریک (Dark City)

• سال ساخت: 1998
• امتیاز IMDb: نمره 7.5
• کارگردان: الکس پرویاس (Alex Proyas)
• بازیگران: روفس سوئل، کیفر ساترلند، جنیفر کانلی و…

در شهری که خورشید هرگز طلوع نمی‌کند و نیمه‌شب، همه ساکنان درجا بیهوش می‌شوند، مردانی رنگ‌پریده با کت‌های مشکی از درون دیوارها عبور می‌کنند. این غریبه‌ها هویت افراد را با سرنگی حاوی مایع حافظه جابجا می‌کنند. تصور کنید صبح از خواب بیدار شوید و همسرتان به شما بگوید که دیروز یک کارگر بارانداز بوده‌اید، اما امروز یک قاتل سریالی هستید.

فیلم Dark City از بهترین فیلم های دیستوپیایی، با معماری اکسپرسیونیستی و مارپیچ‌های چرخان، این مفهوم را به تصویر می‌کشد که روح شما چیزی جز مجموعه‌ای از حافظه‌های دستکاری شده نیست؛ ایده‌ای که پیش از فیلم ماتریکس، مغزها را مچاله می‌کرد.

14. فیلم گاتاکا (Gattaca)

• سال ساخت: 1997
• امتیاز IMDb: نمره 7.7
• کارگردان: اندرو نیکول (Andrew Niccol)
• بازیگران: ایثن هاک، اوما تورمن، آلن آرکین و…

در آینده‌ای نه چندان دور، نوزادان بر اساس مهندسی ژنتیک به دو دسته معتبر و نامعتبر تقسیم می‌شوند. وینسنت، یک نامعتبر که برای پاک‌سازی فضاپیماها دستمال به دست گرفته، رویای سفر به تایتان را دارد. او روزانه پوستش را با سیم ظرفشویی می‌ساید تا سلول‌های مرده‌اش را بزداید، کیسه‌های ادرار یک فرد معتبر را به پایش می‌بندد و لنزهای تماسی با کد ژنتیکی جعلی در چشم می‌گذارد.

طراحی صحنه با پله‌های مارپیچ و نورهای کهربایی آنقدر سرد و بی‌نقص است که حس می‌کنید خودتان هم در شیشه نمونه آزمایشگاهی گیر افتاده‌اید. مغز شما جایی ترک می‌خورد که می‌بینید برادر کامل ژنتیکی‌اش در مسابقه شنای دریا، از انسانی که هیچ گاه تسلیم نشد شکست می‌خورد.

13. فیلم برزیل (Brazil)

• سال ساخت: 1985
• امتیاز IMDb: نمره 7.8
• کارگردان: تری گیلیام (Terry Gilliam)
• بازیگران: جاناتان پرایس، رابرت دنیرو، کاترین هلموند و…

لوله‌های بخار از پشت دیوارهای آپارتمانی کهنه بیرون زده‌اند، مگس‌انداز در دستگاه تحریر گیر می‌کند و یک اشتباه تایپی باعث مرگ یک بی‌گناه می‌شود. سم لوری کارمند دون‌پایه‌ای است که برای فرار از بوروکراسی خفه‌کننده و شکنجه‌گران وزارت اطلاعات، به رویاهای قهرمانانه‌اش با بال‌های فلزی پناه می‌برد.

گیلیام با طنز سیاه و تصاویر سورئال از کانال‌های هواکش فلزی و لباس‌های پلاستیکی، کابوس یک نظام اداری تمام‌خواه را چنان لمس‌پذیر می‌سازد که پایان غافلگیرکننده فیلم، مانند یک مشت فلزی به صورت آرمان‌گرایی شما فرود می‌آید. به همین خاطر هم فیلم برزیل در میان بهترین فیلم های آخرالزمانی قرار می‌گیرد.

12. فیلم منطقه 9 (District 9)

• سال ساخت: 2009
• امتیاز IMDb: نمره 7.9
• کارگردان: نیل بلومکمپ (Neill Blomkamp)
• بازیگران: شارلتو کوپلی، جسون کوپ، دیوید جیمز و…

یک سفینه غول‌پیکر بیگانه بر فراز ژوهانسبورگ متوقف می‌ماند، اما موجودات داخل آن، نه مهاجمانی پیشرفته، که پناهجویانی گرسنه و بیمارگونه‌اند که در آلونک‌های حلبی محله‌ای به نام منطقه 9 اسکان داده شده‌اند. ویکوس ون در مروه، کارمند اداره مهاجرت، هنگام اجرای حکم تخلیه، با مایع سیاهی آلوده می‌شود و بازویش به تدریج به پنجه میگو مانند یک بیگانه تبدیل می‌شود. فیلم با دوربین لرزان مستندگونه و کشیدن ناخن‌های در حال ریزش ویکوس روی میز، وحشت از دگردیسی را به زیر پوستتان می‌فرستد. اینجا آخرالزمان، فروپاشی بدن خود شماست.

بیشتر بخوانید: بهترین فیلم های علمی تخیلی

11. فیلم فرزندان انسان (Children of Men)

• سال ساخت: 2006
• امتیاز IMDb: نمره 7.9
• کارگردان: آلفونسو کوارون (Alfonso Cuarón)
• بازیگران: کلایو اوون، جولین مور، مایکل کین و…

در این عنوان از بهترین فیلم های دیستوپیایی، جهان در سال 2027 دچار یک ناباروری مرموز شده است؛ هیجده سال است که هیچ نوزادی به دنیا نیامده و بریتانیا به پادگانی نظامی تبدیل شده که مهاجران را در قفس‌های فلزی نگه می‌دارد.

کوارون شما را درون یک نمای سکانس نفس‌گیر 6 دقیقه‌ای داخل خودرو می‌گذارد؛ گلوله‌ای به شیشه برخورد می‌کند، خون روی دوربین می‌پاشد و شما همزمان با تئو از میان کمین شورشیان فرار می‌کنید. اما انفجار اصلی زمانی رخ می‌دهد که در میانه آتش‌بازی نبرد خیابانی، گریه یک نوزاد همه را میخکوب می‌کند. این صحنه، با آن سکوت محض سربازان و شورشیان، ملموس‌ترین تصویر از معجزه امید در دل آخرالزمان است.

10. فیلم 12 میمون (12 Monkeys)

• سال ساخت: 1995
• امتیاز IMDb: نمره 8
• کارگردان: تری گیلیام (Terry Gilliam)
• بازیگران: بروس ویلیس، مادلین استو، برد پیت و…

بشریت به زیر زمین پناه برده، زیرا ویروسی مرگبار سطح سیاره را تسخیر کرده است. جیمز کول داوطلب می‌شود تا با ماشین زمان به گذشته برگردد و منبع ویروس را بیابد، اما هر بار در زمان اشتباهی فرود می‌آید: یک بار در سنگرهای جنگ جهانی اول، باری دیگر در سلول روانپزشکی کنار جفری گوینز دیوانه. گیلیام حلقه زمانی را چنان در هم تنیده می‌سازد که در پایان، وقتی پسرکی در میان جمعیت فرودگاه شاهد مرگ خودش است، شما مفهوم سرنوشت را نه با منطق، بلکه با فریادی خاموش در گلو حس خواهید کرد.

بیشتر بخوانید: بهترین فیلم های برد پیت

9. انیمه آکیرا (Akira)

• سال ساخت: 1988
• امتیاز IMDb: نمره 8
• کارگردان: کاتسوهیرو اوتومو (Katsuhiro Otomo)
• صداپیشگان: میتسوئو ایواتا، نوزومو ساساکی، مامی کویاما و…

نئو-توکیوی 2019، شهری که از خاکستر انفجار مرموزی برخاسته، غرق در نور نئون‌های لرزان، موتورسیکلت‌های قرمز درخشان و نا آرامی‌های دانش‌آموزی است. تتسوو، جوانک عضو یک بایکر گنگ، پس از برخورد با یک کودک پیر و چروکیده در آزمایشگاهی نظامی، قدرتی خداگونه به دست می‌آورد که بدنش را به توده‌ای جهش‌یافته از گوشت، کابل و لوله‌های فلزی تبدیل می‌کند. این انیمیشن دستی با جزئیاتی دیوانه‌وار، از ریختن اندام‌های داخلی در خیابان گرفته تا نابودی نهایی که توکیو را در گوی نوری سفید می‌بلعد، چنان بمب بصری‌ای است که پس از گذشت دهه‌ها، همچنان معیار انفجار ذهن در انیمه باقی مانده است.

بیشتر بخوانید: بهترین انیمه های اکشن تمام دوران

8. فیلم استاکر (Stalker)

• سال ساخت: 1979
• امتیاز IMDb: نمره 8
• کارگردان: آندری تارکوفسکی (Andrei Tarkovsky)
• بازیگران: الکساندر کایدانوفسکی، آناتولی سولونیتسین، آلیسا فرایندلیش و…

در فیلم استاکر از معروف ترین فیلم های آخرالزمانی، منطقه جایی ممنوعه است؛ سرزمینی پر از علف‌های بلند و زنگار، تانک‌های واژگون و اتاقی که گفته می‌شود عمیق‌ترین آرزوی آدمی را برآورده می‌کند. فیلم با ریتمی لاک‌پشتی، اما با بافتی چنان سنگین و مرطوب پیش می‌رود که بوی علف‌های گندیده و آب‌های راکد را از پرده استشمام می‌کنید. استاکر راهنما، یک نویسنده و یک پروفسور را از میان تونل‌های نم‌زده عبور می‌دهد؛ تونلی که در آن، نزدیکترین مسیر همیشه مستقیم‌ترین نیست. انفجار ذهنی اینجا از جنس آرام است: وقتی درمی‌یابید که منطقه نه یک مکان، که آینه درونی خود شماست.

7. فیلم سیاره میمون ها (Planet of the Apes)

• سال ساخت: 1968
• امتیاز IMDb: نمره 8
• کارگردان: فرانکلین جی. شافنر (Franklin J. Schaffner)
• بازیگران: چارلتون هستون، رادی مک‌داول، موریس اوانس و…

سه فضانورد روی سیاره‌ای مرموز فرود می‌آیند که انسان‌های لال و وحشی در آن شکار می‌شوند و میمون‌های دانشمند با لباس‌های چرمی، جامعه را اداره می‌کنند. تیلور را با تور می‌گیرند، در قفس می‌اندازند و دکتر زایرا با نگاهی بالینی دهانش را باز می‌کند. همه چیز به یک ماجرای علمی-تخیلی کلاسیک می‌ماند، تا رسیدن به آن سکانس نهایی: تیلور در ساحل سوار بر اسب، ناگهان مشتی شن از روی سر مجسمه فرو رفته در خاک کنار می‌زند و مشعل آن را می‌شناسد. غرش نا امیدانه‌اش در برابر بقایای مجسمه آزادی، تمام پیش‌فرض‌های شما درباره برتری انسان را مانند مشعل فروافتاده، در هم می‌شکند.

6. فیلم لوگان (Logan)

• سال ساخت: 2017
• امتیاز IMDb: نمره 8.1
• کارگردان: جیمز منگولد (James Mangold)
• بازیگران: هیو جکمن، پاتریک استوارت، ریچارد ئی. گرانت و…

داستان فیلم لوگان از فیلم های آخرالزمانی برتر، در سال 2029 می‌گذرد؛ زمانی که وولورین پیر شده است. بدنش زخم‌هایی برمی‌دارد که دیگر به سرعت خوب نمی‌شوند، با لیموزینی کرایه‌ای کار می‌کند و پروفسور ایکس نود ساله را با آمپول‌های سرنگ در یک مخزن آب متروکه مخفی کرده است. دنیا دیگر جهش‌یافته جدیدی به خود ندیده، تا اینکه دختربچه‌ای لال با پنجه‌های فولادی از راه می‌رسد.

این یک فیلم ابرقهرمانی معمولی نیست؛ اینجا صدای تق تق چنگال‌های آدامانتیوم به جمجمه دشمنان را با گوشت و خون واقعی می‌شنوید. مغزتان آنجا منفجر می‌شود که لوگان در میان شاخه‌های جنگل، در حالی که نفس‌های آخرش را می‌کشد، دست دخترک را می‌گیرد و می‌گوید:

این همان حسی بود که می‌گفتند…

5. فیلم مکس دیوانه: جاده خشم (Mad Max: Fury Road)

• سال ساخت: 2015
• امتیاز IMDb: نمره 8.1
• کارگردان: جرج میلر (George Miller)
• بازیگران: شارلیز ترون، تام هاردی، نیکلاس هولت و…

جهان پس از جنگ هسته‌ای به بیابانی بی انتها بدل شده و آب، از خون کمیاب‌تر است. فیلم Mad Max: Fury Road از بهترین فیلم های آخرالزمانی، یک تعقیب و گریز دو ساعته با کامیون‌های غول‌پیکر میخ‌دار، گیتاریستی نابینا با گیتاری شعله‌ور و ماسک‌های آهنی بر دهان اسیران است. فیلم با غرش موتورهای V8 و رنگ‌های اشباع‌شده نارنجی و آبی، دیوانه‌وارترین سمفونی بصری تاریخ سینما را اجرا می‌کند. اما مغز شما جایی منفجر می‌شود که می‌فهمید این دیوانگی تمام‌عیار، یک بیانیه فمینیستی قدرتمند درباره آزادی بدن و رهایی از مالکیت است که شخصیت فیوریوسا با بازوی مکانیکی و نگاه فولادین‌اش آن را پیش می‌برد.

4. فیلم وی مثل وندتا (V for Vendetta)

• سال ساخت: 2005
• امتیاز IMDb: نمره 8.1
• کارگردان: جیمز مک‌تیگو (James McTeigue)
• بازیگران: ناتالی پورتمن، هوگو ویوینگ، استیون ری و…

در فیلم آخرالزمانی V for Vendetta، بریتانیا زیر چکمه رژیمی فاشیستی با منع رفت و آمد و بلندگوهای تبلیغاتی له شده است. مردی با ماسک گای فاکس که همیشه لبخند می‌زند، در سایه‌ها زندگی می‌کند و با چاقوهای پرتابی‌اش، ماموران حزب را یکی یکی از پای درمی‌آورد. انفجار بزرگ فیلم، نه فقط تخریب ساختمان اولد بیلی با سمفونی چایکوفسکی، بلکه آن لحظه‌ای است که ایوی زندانی و شکنجه می‌شود و نامه‌ای پنهان میان دیوار سنگی پیدا می‌کند. آنجا می‌فهمید که ترس، بزرگ‌ترین زندان شماست و ایده‌ها، همانطور که او می‌گوید، ضدگلوله هستند.

3. فیلم بلید رانر (Blade Runner)

• سال ساخت: 1982
• امتیاز IMDb: نمره 8.1
• کارگردان: ریدلی اسکات (Ridley Scott)
• بازیگران: هریسون فورد، روتخر هاور، شان یانگ و…

باران بی‌وقفه بر لس آنجلس 2019 می‌بارد؛ شهری که آسمانش با دود غلیظ کارخانه‌ها و نور نئون هولوگرام‌های غول‌پیکر پوشیده شده است. ریک دکارد مامور بازنشسته کردن رپلیکانت‌هایی است که به زمین بازگشته‌اند. اما سکانس نهایی روی پشت بام، جایی که روی باتی در میان قطرات باران تک‌گویی اشک‌های درون باران را زمزمه می‌کند، مفهوم انسان بودن را در مغز شما متلاشی می‌کند. ریدلی اسکات با طراحی صحنه‌ای که در آن چترهای نورانی و کت‌های چرمی بلند به نماد بصری بدل شده‌اند، این سوال مهلک را مطرح می‌کند: اگر یک ماشین بتواند خاطراتی واقعی‌تر از خاطرات شما داشته باشد، روح در کجا سکونت دارد؟

2. انیمیشن وال-ای (WALL-E)

• سال ساخت: 2008
• امتیاز IMDb: نمره 8.4
• کارگردان: اندرو استنتون (Andrew Stanton)
• صداپیشگان: بن برت، الیسا نایت، جف گارلین و…

در انیمیشن WALL-E زمین به یک زباله‌دان عظیم بدل شده است؛ کوه‌هایی از پسماند که ربات‌های کوچک فشرده‌ساز، تنها ساکنان آن هستند. وال-ای، ربات زنگارگرفته‌ای با چشم‌های تلسکوپی، تنها موجودی است که هنوز حس کنجکاوی دارد. او در میان آوار، یک فندک، یک حباب پلاستیکی و یک نوار ویدئویی از فیلم «سلام، دالی!» پیدا می‌کند و برای نخستین بار مفهوم دست گرفتن دست یکدیگر را می‌آموزد.

اما انفجار ذهن شما زمانی رخ می‌دهد که به سفینه آکسیوم می‌رسیم: انسان‌ها به توده‌های چاق و استخوان‌نرمی تبدیل شده‌اند که روی صندلی‌های شناور لم داده‌اند و نمایشگرهای هولوگرافیکی جلوی صورتشان مدام تبلیغات پخش می‌کند. پیکسار این تصویر را آنقدر شیرین و ملموس می‌سازد که جرعه جرعه نوشابه غول‌پیکرشان را در گلوی خودتان حس می‌کنید.

1. فیلم ماتریکس (The Matrix)

• سال ساخت: 1999
• امتیاز IMDb: نمره 8.7
• کارگردانان: واچوفسکی‌ها (The Wachowskis)
• بازیگران: کیانو ریوز، لارنس فیشبرن، کری-ان ماس و…

با یک تماس تلفنی، نئو می‌فهمد که استیک گوشتی که هر روز می‌خورده، فقط کد کامپیوتری بوده و تمام عمرش را در مایع لزج یک کپسول، در حالی که سوراخ‌هایی در بدنش فرو رفته، گذرانده است. انتخاب قرص قرمز یعنی بیدار شدن در کشتی زنگارگرفته نبوکدنصر، جایی که غذای واقعی یک کاسه فرنی خاکستری بی‌مزه است. واچوفسکی‌ها با خلق تکنیک زمان گلوله، پریدن نئو در هوا و یخ زدن قطرات باران، پرسش «واقعیت چیست؟» را نه با فلسفه خشک، بلکه با مشت‌های آهسته و کت‌های چرمی بلند به جمجمه شما می‌کوبند.

بیشتر بخوانید: جهان ماتریکس چیست؟ آیا ما در دنیای شبیه سازی شده زندگی میکنیم؟

پایانی بر انفجار: تاملی با چشمان باز

شما ۲۰ سفر به درون تاریک‌ترین اگرهای بشریت را پشت سر گذاشتید؛ از باران‌های رادیواکتیو بلید رانر تا راهروهای قطار اسنوپیرسر، از سکوت جاده خاکستری تا نجوای سرکش ندیمه‌ها. اکنون که پرده ذهن‌تان از این تصاویر ملموس و نفس‌بر اندکی بالا رفته، یک حقیقت مشترک از دل تمام این جهان‌های دودآلود بیرون می‌زند: آخرالزمان واقعی در هیولای بیرون نیست، در لحظه‌ای است که انسان بودن را از یاد می‌بریم.

بهترین فیلم های دیستوپیایی را به چشم هشداری نرم اما جدی ببینید. دفعه بعد که رسانه‌ای را لایو تماشا می‌کنید، فاصله میان فناوری و حریم خصوصی را مرور می‌کنید یا وقتی لیوان آب تمیزی را سر می‌کشید، مکثی کنید. شاید این انتخاب کوچک شما، مانند همان جرقه کبریت در ظلمت جاده، تنها چیزی باشد که میان ما و آن جهان‌های سوخته فاصله می‌اندازد.

حالا نوبت شماست: کدام یک از فیلم های آخرالزمانی زودتر از بقیه نبض‌تان را به لرزه انداخت؟ کدام آخرالزمان را در آینه جامعه امروز واضح‌تر می‌بینید؟ نظراتتان را بنویسید و اگر این مطلب مغز دوستتان را هم نشانه گرفته، آن را با صدای موتور V8 برایش ارسال کنید.

سوالات متداول